





सब्जा बिया आणि चिया बिया दोन्ही त्यांच्या असंख्य आरोग्यदायी फायद्यांमुळे लोकप्रिय आहेत. त्यापैकी एक प्रमुख फायदा म्हणजे त्यांचे वजन कमी करण्याचे गुणधर्म. चिया बिया आणि सब्जा बिया दोन्ही तुमच्या आहारात समाविष्ट करण्यासाठी उत्तम आहेत. तथापि, चिया बिया अधिक फायदेशीर आहेत कारण त्यामध्ये उच्च प्रमाणात फायबर, ओमेगा-३ फॅटी ऍसिड आणि प्रथिने असतात, परंतु थेट किंवा अधिक प्रभावी वजन कमी करण्याच्या परिणामांबद्दलचे पुरावे संमिश्र आहेत आणि ते एकूण आहार आणि कॅलरीच्या सेवनावर अवलंबून असतात.
साल्व्हिया हिस्पॅनिका वनस्पतीपासून काढलेल्या चिया बियांमध्ये फायबर, प्रथिने आणि इतर अँटीऑक्सिडंट्स व पोषक तत्वे भरपूर प्रमाणात असतात. सब्जा बिया किंवा तुळशीच्या बियांमध्येही फायबर भरपूर प्रमाणात असते आणि त्यात खनिजे व वनस्पतीजन्य ओमेगा-३ फॅट आढळतात. तथापि, या बिया अनेक बाबतीत एकमेकांपेक्षा वेगळ्या आहेत. पुढील तक्त्यामध्ये, आपण चिया आणि सब्जा या दोन्ही बियांच्या २८ ग्रॅममध्ये काय असते यावर चर्चा करणार आहोत:
| पोषक घटक | चिया बिया (अंदाजे) | सब्जा बियाणे (अंदाजे) |
| चरबी | ८.६ ग्रॅम | २.५ ग्रॅम |
| कॅलरीज | १३७ | ६० |
| प्रथिने | ४.४ ग्रॅम | २ ग्रॅम |
| फायबर | १०.६ ग्रॅम | ७ ग्रॅम |
| कर्बोदक | १२ ग्रॅम | ७ ग्रॅम |
वरील तक्त्यावरून आपल्याला दिसते की, चिया बियांच्या तुलनेत सब्जा बियांमध्ये चरबी आणि कॅलरीज कमी असतात, ज्यामुळे त्या तुमच्या आहारात एक आरोग्यदायी भर ठरतात. शिवाय, दोन्ही बिया भिजवल्यावर जेलीसारखा घट्टपणा धारण करतात, ज्यामुळे विद्राव्य फायबर तयार होते. हे फायबर पोट भरल्याची भावना वाढवू शकते आणि अल्पकालीन कॅलरी सेवन कमी करू शकते, ज्यामुळे अप्रत्यक्षपणे वजन नियंत्रणास मदत होते.
जरी चिया आणि सब्जा बिया दोन्ही वजन कमी करण्यासाठी फायदेशीर असल्या तरी, चिया बिया सब्जा बियांपेक्षा किंचित सरस ठरतात. फायबर वजन कमी करण्यास मदत करते असे मानले जाते. चिया बियांमध्ये प्रति औंस अधिक फायबर आणि प्रथिने असल्यामुळे, त्या स्नायू टिकवून ठेवण्यास, वजन कमी करण्यास आणि चयापचय आरोग्यास मदत करतात.
चिया बिया म्हणजे त्यांच्या उच्च पौष्टिक मूल्यासाठी ओळखल्या जाणाऱ्या लहान आणि खाण्यायोग्य बिया. साल्व्हिया हिस्पॅनिका वनस्पतीपासून मिळणाऱ्या या बिया पुदिन्याच्या कुळातील आहेत, ज्या मूळच्या ग्वाटेमाला आणि मेक्सिकोमधील आहेत. चिया बियांमध्ये ओमेगा-३ फॅटी ॲसिड आणि फायबर असल्यामुळे, द्रव पदार्थांमध्ये मिसळल्यावर त्या स्वतःच्या वजनाच्या १२ पट जास्त द्रव शोषून घेतात आणि जेलसारखा घट्टपणा तयार करतात.
सब्जा बिया म्हणजे तुळशीच्या (Ocimum basilicum) वनस्पतीपासून मिळणाऱ्या लहान आणि काळ्या बिया. या बियांना तुकमारिया बिया किंवा तुळशीच्या बिया असेही म्हणतात आणि त्यांचा वापर प्रामुख्याने पेये व गोड पदार्थांमध्ये केला जातो. पचनक्रिया सुधारणे आणि वजन नियंत्रणात मदत करणे यांसारख्या आरोग्यदायी फायद्यांसाठी त्या प्रसिद्ध आहेत.
सब्जा किंवा तुळशीच्या बियांमुळे आरोग्याला अनेक फायदे मिळतात. ते खालीलप्रमाणे आहेत:
तुळशीच्या बियांमध्ये लोह, कॅल्शियम आणि मॅग्नेशियम यांसारखी खनिजे भरपूर प्रमाणात असतात. ही खनिजे लाल रक्तपेशींची निर्मिती, हाडांचे आरोग्य आणि स्नायूंचे कार्य सुरळीत ठेवण्यास मदत करतात.
रक्तातील साखरेची पातळी नियंत्रित करण्यासाठी त्यांचा उपयोग होतो, असे अभ्यासातून दिसून आले आहे. उदाहरणार्थ, काही मर्यादित लहान अभ्यासांनुसार, तुळशीच्या बियांमधील विद्राव्य तंतूंमुळे कर्बोदकांचे शोषण मंदावू शकते, परंतु टाईप २ मधुमेहाबाबत ठोस निष्कर्ष काढण्यासाठी पुरेसे वैद्यकीय पुरावे उपलब्ध नाहीत.
या बियांमध्ये पेक्टिन नावाचे एक संयुग असते. पबमेडवरील विविध संशोधनानुसार, या संयुगामध्ये प्रीबायोटिक गुणधर्म आहेत जे आतड्यांचे आरोग्य राखण्यास मदत करतात.
माया आणि ॲझटेक लोकांकडून चिया बियांचा वापर त्यांच्या औषधी गुणधर्मांमुळे ऐतिहासिकदृष्ट्या दररोज केला जात असे. आधुनिक काळात त्याचे काही फायदे खालीलप्रमाणे आहेत:
चिया बियांमध्ये कॅफेइक ॲसिड, क्लोरोजेनिक ॲसिड, केम्पफेरोल, मायरीसेटिन आणि क्वेरसेटिन यांसारखे अँटीऑक्सिडंट्स भरपूर प्रमाणात असतात. ते तुमच्या शरीरातील फ्री रॅडिकल्सना निष्प्रभ करण्यास मदत करतात, जे पेशींना नुकसान पोहोचवतात.
या बियांमध्ये कॅल्शियम, मॅग्नेशियम आणि फॉस्फरस भरपूर प्रमाणात असतात. हाडांचे आरोग्य राखण्यासाठी ही खनिजे आवश्यक आहेत. दररोज चिया बिया खाल्ल्याने वजन कमी होण्यास आणि हाडांचे आरोग्य सुधारण्यास मदत होऊ शकते.
ते लहान, गोल आणि काळ्या रंगाचे असतात. ते कोणत्याही पाककृतीमध्ये सहजपणे वापरता येतात आणि सजावटीसाठी कोरडेही खाल्ले जातात. चिया सीड पुडिंग आणि ओटमील हे या सुपरफूडचे सेवन करण्याचे लोकप्रिय मार्ग आहेत.
वजन कमी करणे हा एक दीर्घ प्रवास आहे, पण तो गुंतागुंतीचा असता कामा नये. आहारात आवश्यक बदल करून आणि चिया किंवा सब्जा बियांचा समावेश करून तुम्ही तुमचे आदर्श वजन गाठू शकता.
अस्वीकरण: या लेखात दिलेली माहिती केवळ सामान्य माहिती आणि शैक्षणिक उद्देशांसाठी आहे. चिया सीड्स आणि सब्जा (तुळशीच्या) बियांमुळे पौष्टिक फायदे मिळत असले तरी, वजन कमी करण्यावर आणि आरोग्यावर होणारे त्यांचे परिणाम प्रत्येक व्यक्तीनुसार, त्यांच्या एकूण आहार, जीवनशैली आणि वैयक्तिक आरोग्य स्थितीनुसार वेगवेगळे असू शकतात.
हे सुद्धा वाचा:
→ चिया बियांमुळे बद्धकोष्ठता होते का?
→ चिया बियांमुळे मासिक पाळी लांबते का?
→ चिया बियांमुळे शरीरातील उष्णता कमी होते का?