अतिरिक्त पनीर खाण्याचे संभाव्य धोके आणि दुष्परिणाम

जास्त पनीर खाल्ल्यावर काय होते?

पनीर हा भारतीय खाद्यसंस्कृतीमधील सर्वाधिक वापरल्या जाणाऱ्या घटकांपैकी एक आहे. हा एक वेगळ्या प्रकारचा चीज आहे, जो पूर्ण दुधापासून बनवला जातो आणि नंतर व्हिनेगर किंवा लिंबाच्या रसासारख्या आम्लयुक्त पदार्थाने नासवला जातो.

कॅल्शियम आणि प्रथिनांचा उत्तम स्रोत असलेले पनीर हाडे मजबूत करण्यास मदत करते आणि संतुलित आहाराचा एक आवश्यक भाग असू शकते. ते टोफूसारख्या शाकाहारी पनीरच्या पर्यायांच्या स्वरूपातही उपलब्ध आहे. तथापि, जास्त प्रमाणात पनीर खाल्ल्याने लॅक्टोजचे प्रमाण वाढल्यामुळे अतिरिक्त आम्लपित्त होऊ शकते.

रोज पनीर खाण्याचे प्रमुख तोटे कोणते आहेत, असा विचार करत आहात का? जाणून घेण्यासाठी पुढे वाचा.

अतिरिक्त पनीर खाण्याचे संभाव्य धोके कोणते आहेत?

पनीर सहसा पोटासाठी सौम्य असते आणि सहज पचते. तथापि, ते जास्त प्रमाणात किंवा कच्चे खाल्ल्यास अपचन आणि पोट फुगण्याचा त्रास होऊ शकतो. आयुर्वेदिक संशोधनानुसार, कच्चे पनीर पूर्णपणे विघटित होण्यास जास्त वेळ लागतो आणि ते पचायला कठीण असते. 

त्यामुळे, पनीर पचायला सोपे जावे यासाठी ते वेलची, हळद किंवा आले यांसारख्या मसाल्यांसोबत शिजवण्याचा सल्ला नेहमी दिला जातो. तसेच, जर तुम्ही पनीरचे जास्त प्रमाणात सेवन केले, तर त्यातील लॅक्टोज व्यवस्थित पचणार नाही. 
यामुळे हायड्रोजन वायूची पातळी वाढू शकते आणि पचनाच्या समस्या निर्माण होऊ शकतात, ज्यामुळे पुढे पोटात गोळा येणे, मळमळ, उलटी, पोट फुगणे आणि जुलाब होऊ शकतात.

हे सुद्धा वाचा: बडीशेपचे फायदे आणि दुष्परिणाम

दररोज पनीर खाण्याचे प्रमुख तोटे 

पनीर निःसंशयपणे प्रथिनांचा एक स्वादिष्ट स्रोत असला तरी, दररोज पनीर खाण्याचे काही मोठे तोटे आहेत, जे खाली स्पष्ट केले आहेत: 

●  उच्च कोलेस्ट्रॉल

ब्रिटिश हार्ट फाउंडेशनने (BHF) जाहीर केले आहे की, पनीरमध्ये संतृप्त मीठ आणि चरबीचे प्रमाण जास्त असते. त्यामुळे, जास्त प्रमाणात पनीर खाल्ल्याने कोलेस्ट्रॉलची पातळी वाढू शकते. यामुळे हृदयविकार आणि उच्च रक्तदाबाचा धोका वाढेल.

●  वजन वाढणे

पनीरमध्ये चरबी आणि कॅलरीजचे प्रमाण तुलनेने कमी असले तरी, त्याचे अतिसेवन केल्यास कॅलरीजचे प्रमाण खूप वाढू शकते. व्यायामाद्वारे संतुलन न साधल्यास, त्यामुळे वजनवाढसुद्धा होऊ शकते.

●  सोडियम बाबत चिंता

दुकानात मिळणाऱ्या पनीरच्या अनेक पर्यायांमध्ये सामान्यतः अतिरिक्त मीठ घातलेले असते, ज्यामुळे तुमच्या शरीरातील सोडियमचे प्रमाण वाढू शकते. बीएचएफच्या मते, सोडियमची उच्च पातळी सामान्यतः उच्च रक्तदाब आणि आरोग्याशी संबंधित इतर समस्यांना कारणीभूत ठरते.

याव्यतिरिक्त, नॅशनल किडनी फाउंडेशन (NKF) असेही नमूद करते की जास्त प्रमाणात सोडियमचे सेवन केल्याने लघवीतून कॅल्शियम बाहेर पडू शकते, ज्यामुळे किडनी स्टोनचा धोका वाढू शकतो.

हे सुद्धा तपासा: ल्युकाफेरेसिसचे फायदे आणि दुष्परिणाम 

●  किडनी स्टोन

आपल्याला माहीत आहे की, पनीरमध्ये कॅल्शियम भरपूर प्रमाणात असते आणि ते हाडांच्या आरोग्यासाठी सामान्यतः फायदेशीर असते. तथापि, संवेदनशील व्यक्तींमध्ये अतिरिक्त कॅल्शियमच्या सेवनामुळे सहसा किडनी स्टोन तयार होण्यास हातभार लागतो.

याव्यतिरिक्त, किडनी स्टोन टाळण्यासाठी एखाद्या व्यक्तीने दररोज 1200 मिलीग्रामपेक्षा जास्त कॅल्शियमचे सेवन करू नये, अशी शिफारस एनकेएफ करते.

●  हाडांवर होणारे परिणाम

जास्त प्रमाणात पनीर खाल्ल्याने फॉस्फरस आणि कॅल्शियमच्या पातळीत असंतुलन निर्माण होऊ शकते, ज्यामुळे व्यक्तीच्या हाडांच्या आरोग्यावरही परिणाम होऊ शकतो.

याव्यतिरिक्त, 'द अमेरिकन जर्नल ऑफ क्लिनिकल न्यूट्रिशन' मधील एका अभ्यासानुसार, पनीर दुधातील पोटॅशियम आणि कॅल्शियमचे प्रमाण ५०% पर्यंत कमी करू शकते आणि हाडांच्या आरोग्यावर प्रतिकूल परिणाम करू शकते.

●   कमी पोषक तत्वांची विविधता

तुम्ही नियमितपणे जास्त पनीर खाल्ल्यास, इतर अन्नगटांमधील पोषक तत्वांनाही मुकू शकता. योग्य प्रमाणात विविधता असलेला आहार तुम्हाला सर्व आवश्यक खनिजे आणि जीवनसत्त्वे मिळतील याची खात्री करण्यास साधारणपणे मदत करतो. म्हणूनच आरोग्य व्यावसायिक नेहमी एका विशिष्ट पदार्थावर लक्ष केंद्रित करण्याऐवजी संतुलित आहार घेण्याची शिफारस करतात.

एक व्यक्ती दिवसाला किती पनीर खाऊ शकते?

अनेक संशोधकांना असे आढळून आले आहे की, जे लोक दररोज गरजेपेक्षा जास्त प्रमाणात पनीर खातात त्यांना आतड्यांमध्ये गॅसचा त्रास होऊ शकतो. याचे कारण असे आहे की, ज्यांना लॅक्टोज असहिष्णुतेची समस्या आहे, त्यांच्यामध्ये पनीरमधील लॅक्टोज नीट पचत नाही. 

तर, एखादी व्यक्ती दिवसाला किती पनीर खाऊ शकते याबद्दल ज्यांना प्रश्न पडला असेल, त्यांच्यासाठी शिफारस केलेले प्रमाण ५० ग्रॅमपेक्षा जास्त नाही. ही मर्यादा काटेकोरपणे पाळली पाहिजे, विशेषतः जर तुम्हाला लॅक्टोजची ॲलर्जी असेल किंवा गॅस्ट्रोएसोफेजियल रिफ्लक्स डिसीजचा (आम्लपित्ताचा) इतिहास असेल.

गरोदरपणात पनीर खाणे सुरक्षित आहे का?

अनेक महिलांना प्रश्न पडतो की गरोदरपणात पनीरचा आहारात समावेश करावा की नाही! याचे सोपे उत्तर असे आहे की, जर तुम्हाला लॅक्टोजची ॲलर्जी नसेल, तर तुम्ही तुमच्या गरोदरपणातील आहारात पनीरचा समावेश करू शकता. पनीर हे उत्तम दर्जाचे प्रथिने आणि कॅल्शियमचा एक समृद्ध स्रोत आहे आणि म्हणूनच गरोदरपणात दररोजच्या शिफारस केलेल्या प्रमाणाची पूर्तता होते.

तथापि, पनीर फक्त शिजवलेलेच खाण्याची शिफारस केली जाते, ज्यामुळे ते पचायला खूप सोपे जाते. 

गरोदरपणात महिला किती पनीर खाऊ शकते?

आता तुम्हाला हे स्पष्ट झाले आहे की तुम्ही तुमच्या गरोदरपणातील आहारात पनीरचा समावेश करू शकता, तेव्हा तुमच्या मनात पुढचा प्रश्न असा येऊ शकतो की गरोदरपणात किती पनीरचे सेवन केले जाऊ शकते.

तर, गरोदरपणात पनीर प्रमाणात खाणे आवश्यक आहे. साधारणपणे, गरोदरपणात महिलेने ५०-१०० ग्रॅम पनीर खाणे योग्य ठरते.   

रोज पनीर खाण्याचे तोटे आता तुम्हाला स्पष्टपणे समजले असल्याने, तुम्ही त्यानुसार तुमच्या आहारात आवश्यक बदल करू शकता. जर तुम्ही शाकाहारी असाल आणि प्रथिनांसाठी केवळ पनीरवर अवलंबून असाल, तर त्याऐवजी सोयाबीन, बीन्स, कडधान्ये, ओट्स, क्विनोआ इत्यादींसारख्या प्रथिनयुक्त इतर शाकाहारी पदार्थांचा समावेश करण्याचा विचार करा.