आभा कार्डचे प्रमुख फायदे

प्रस्तावना

प्रत्येक वेळेस आपण डॉक्टरांकडे जातो, तेव्हा वैद्यकीय प्रिस्क्रिप्शन, तपासणीचे अहवाल आणि बिलांची संख्या वाढतच जाते. काही दिवसांनी हे सगळे कागद साचत जातात. काही हरवतात, काही कुठे ठेवले ते आठवत नाही. आणि अचानक आपत्कालीन प्रसंग आला, तर पूर्ण वैद्यकीय इतिहास हाताशी नसतो. त्यामुळे पुन्हा चाचण्या कराव्या लागतात, खर्च वाढतो आणि उपचारात उशीरही होतो. हीच अडचण लक्षात घेऊन भारत सरकारने आयुष्मान भारत हेल्थ अकाउंट (ABHA) कार्ड ही डिजिटल आरोग्य ओळख सुरू केली. यात तुमचे वैद्यकीय रेकॉर्ड एका सुरक्षित डिजिटल ठिकाणी ठेवता येतात. ही प्रणाली नेमकी कशी काम करते आणि तुमच्यासाठी कशी उपयोगी ठरू शकते, ते पाहूया.

आभा कार्ड म्हणजे काय?

आभा कार्ड हा अर्ज करणाऱ्या प्रत्येक व्यक्तीला दिला जाणारा 14 अंकी युनिक डिजिटल आरोग्य आयडी आहे. 27 सप्टेंबर 2021 रोजी, आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालयाने आयुष्मान भारत डिजिटल मिशन (ABDM) अंतर्गत ही योजना सुरू केली. या आयडीच्या मदतीने व्यक्तीचे जुने वैद्यकीय रेकॉर्ड एकत्र जोडता येतात आणि गरज पडल्यास सहजपणे पाहता येतात. त्यामुळे उपचार घेताना आधीची माहिती शोधणे सोपे होते.

आभा कार्डची वैशिष्ट्ये

आभा कार्ड हे तुमच्या हेल्थ रेकॉर्ड्स व्यवस्थित आणि सुरक्षित ठेवण्यासाठी तयार केलेले डिजिटल साधन आहे. याची काही महत्त्वाची वैशिष्ट्ये पुढीलप्रमाणे-

• आधार कार्ड आणि पॅन कार्ड प्रमाणेच, आभा कार्ड देखील तुमचे ओळखपत्र आह. फरक एवढाच की हे विशेषतः वैद्यकीय माहिती आणि उपचारांच्या नोंदींसाठी आहे.
• हे एक डिजिटल कार्ड आहे. त्यामुळे तुम्हाला हे कार्ड प्रत्यक्ष सोबत ठेवायची गरज नाही.
• एकाच आभा आयडीमध्ये वेगवेगळ्या हॉस्पिटलमधील तुमचे जुने आणि सध्याचे तपासणी अहवाल, डॉक्टरांच्या पर्च्या तसेच उपचाराची माहिती सहजपणे जोडता येते. (ही सुविधा त्या हॉस्पिटलमध्ये उपलब्ध असेल तरच.)
• तुमचे सर्व नोंदी आणि डेटा पूर्णपणे सुरक्षित आहेत. तुमच्या परवानगीशिवाय डेटा अॅक्सेस करता येत नाही.
• आभा आयडी काढण्याची प्रक्रिया सोपी आणि पेपरलेस आहे. कागदपत्रांची धावपळ नाही आणि हे पूर्णपणे मोफत आहे.

आभा कार्डचा उपयोग आणि फायदे

आभा कार्डचे अनेक फायदे आहेत. त्याचे काही महत्त्वाचे उपयोग पुढीलप्रमाणे-

• गोंधळ कमी होतो- आभा कार्ड देशभरातील अनेक हॉस्पिटल, क्लिनिक आणि आरोग्य केंद्रांमध्ये वापरता येते. त्यामुळे वेगवेगळ्या ठिकाणचे तपासणी अहवाल आणि कागदांमुळे होणारा गोंधळ कमी होतो. डॉक्टरांना तुमची आधीची माहिती समजायला सोपं जातं आणि चुका होण्याची शक्यता कमी होते.
• डिजिटल रेकॉर्ड्स-हे तुम्हाला तुमची सर्व हेल्थ माहिती एकाच ठिकाणी डिजिटल पद्धतीने साठवण्यास मदत करते. त्यामुळे मेडिकल रिपोर्ट्स आणि रेकॉर्ड्स हरवण्याची शक्यता खूपच कमी होते.
• पेपरलेस- सतत कागदांची फाईल घेऊन फिरायची गरज राहत नाही. गरज पडली तर डिजिटल पद्धतीने माहिती पाहता किंवा शेअर करता येते.
• ऐच्छिक सुविधा-हे कार्ड अनिवार्य नाही आणि तुम्हाला हवे तेव्हा ते निष्क्रिय देखील केले जाऊ शकते.
• डेटा सुरक्षा- हे नॅशनल हेल्थ डिजिटल सिस्टमशी जोडलेले आहे. त्यामुळे तुमची हेल्थ माहिती रजिस्टरड डॉक्टर आणि हॉस्पिटल सोबत तुमच्या परमिशनने सहज शेअर करता येते. यामुळे माहिती देताना गोंधळ होत नाही आणि तुम्हाला लागणारे मेडिकल उपचार मध्येच थांबत नाहीत. उपचार सलग आणि नीटपणे सुरू राहू शकतात.
• नॉमिनी सुविधा-तुम्ही तुमच्या आयुष्मान भारत हेल्थ अकाउंट (आभा) साठी नॉमिनी देखील जोडू शकणार आहात. ही सुविधा लवकरच सुरू होईल.
• जलद इन्शुरन्स क्लेम प्रोसेस-तुमचा हेल्थ इन्शुरन्स पॉलिसी आभा आयडीशी लिंक केल्यास क्लेम प्रोसेस अधिक सोपी आणि जलद होऊ शकते. हॉस्पिटल तुमच्या परवानगीने आवश्यक माहिती पाहू शकते, त्यामुळे कॅशलेस क्लेमची प्रक्रिया लवकर पूर्ण होण्यास मदत होते.

आभा कार्डसाठी अप्लाय कसं करायचं?

आभा कार्डसाठी अप्लाय करणे खूप सोपे, फ्री आणि पेपरलेस आहे. तुम्ही तुमचा आभा आयडी ऑनलाइन फक्त 2 पद्धतींनी सहज तयार करू शकता.

1. ऑफिशियल वेबसाइटद्वारे अर्ज करा-

• सर्वप्रथम आयुष्मान भारत डिजिटल मिशन (ABDM) च्या ऑफिशियल वेबसाइटवर जा.
• तिथे “आभा क्रमांक तयार करा” या पर्यायावर क्लिक करा.
• त्यानंतर तुम्हाला दोन पर्याय दिसतील: आधार कार्ड किंवा ड्रायव्हिंग लायसन्स. तुमच्या सोयीनुसार एक निवडा.

आधार कार्ड वापरून अप्लाय करण्याची पद्धत-

1. तुमचा 12 अंकी आधार नंबर टाका.
2. नियम व अटी अ‍ॅक्सेप्ट करा आणि कॅप्चा भरा.
3. आधारला लिंक असलेला मोबाईल नंबर टाका.
4. त्या नंबरवर 6 अंकी ओटीपी येईल. तो काळजीपूर्वक टाका.
5. आभाशी संबंधित सर्व संपर्कांसाठी खाली तुमचा मोबाईल नंबर एंटर करा. (पुढील आभा संदर्भातील मेसेजेस याच मोबाईल नंबरवर येतील.)
6. पुढे विचारलेली बेसिक डिटेल्स भरा.
7. ईमेल आयडी प्रमाणेच युनिक आभा अ‍ॅड्रेस तयार करा.
8. सर्व स्टेप्स पूर्ण झाल्यावर तुमचा रजिस्ट्रेशन कम्प्लीट होईल.त्यानंतर तुम्हाला 14 अंकी आभा आयडी मिळेल. तुम्ही कार्ड डाउनलोड करू शकता आणि हवे असल्यास प्रिंट काढू शकता. तुमच्या अकाउंटसाठी सिक्युअर पासवर्ड सुद्धा सेट करू शकता.

ड्रायव्हिंग लायसन्स वापरून अप्लाय करण्याची पद्धत-

1. ड्रायव्हिंग लायसन्स पर्याय निवडा.
2. तुमचा वैध मोबाईल नंबर टाका.
3. कॅप्चा भरा.
4. आलेला 6 अंकी ओटीपी एंटर करा.
5. पुढे प्रोफाइल डिटेल्स भरा.
6. ड्रायव्हिंग लायसन्सचा पुढील आणि मागील बाजूचा फोटो अपलोड करा.
7. ऑनलाइन प्रोसेस पूर्ण झाल्यावर, तुम्हाला जवळच्या ABDM सहभागी सेंटरमध्ये जाऊन आयडेंटिटी व्हेरिफिकेशन करून घ्यावी लागेल. व्हेरिफिकेशन झाल्यानंतर तुम्हाला तुमचा आभा नंबर मिळेल.

2. मोबाईल अ‍ॅपद्वारे आभा रजिस्ट्रेशन-

तुम्ही आभा कार्डसाठी मोबाईल अ‍ॅप वापरूनही सहज रजिस्ट्रेशन करू शकता. खाली दिलेल्या सोप्या स्टेप्स फॉलो करा:

1. सर्वप्रथम तुमच्या मोबाईलमध्ये “आभा ABDM” अ‍ॅप डाउनलोड करा.
2. अ‍ॅप ओपन करा आणि तुमची आवडती भाषा निवडा.
3. “रजिस्टर” या ऑप्शनवर टॅप करा.
4. मोबाईल नंबरचा पर्याय निवडा.
5. तुमचा मोबाईल नंबर टाका आणि कंटिन्यू वर क्लिक करा.
6. त्या नंबरवर ओटिपी येईल. तो एंटर करून नंबर व्हेरिफाय करा.
7. पुढे विचारलेली माहिती (नाव, जन्मतारीख इ.) नीट भरा.
8. नियम आणि अटी अ‍ॅक्सेप्ट करा.
9. आता तुमचा आभा अ‍ॅड्रेस तयार करा (ईमेल आयडीसारखा).
10. सबमिट वर क्लिक करा.
     

रजिस्ट्रेशन प्रोसेस पूर्ण झाल्यावर तुम्हाला 14 अंकी आभा नंबर मिळेल. तुम्ही तो PDF स्वरूपात डाउनलोड करून किंवा प्रिंट काढून आपल्या सोबत ठेवू शकता.

आभा कार्ड, आयुष्मान भारत योजना आणि प्रायवेट हेल्थ इन्शुरन्स यातील फरक

अनेक लोकांना या तीन गोष्टींबाबत गोंधळ होऊ शकतो. खाली दिलेला तक्ता तुम्हाला त्यातील फरक सोप्या पद्धतीने समजून घेण्यास मदत करेल.

आभा कार्ड आणि हेल्थ इन्शुरन्स

वाढत्या आरोग्यसेवेच्या खर्चामुळे, हेल्थ इन्शुरन्स जवळजवळ आवश्यक बनला आहे. मोठ्या हॉस्पिटल बिलांचा ताण कमी होतो आणि कुटुंबावर अचानक आर्थिक भार पडत नाही. पण अनेकदा मेडिकल रेकॉर्ड्स अपूर्ण असणे किंवा कागदपत्रांमध्ये गोंधळ असल्यामुळे क्लेम प्रोसेस विलंबित होऊ शकतात. इथेच आभा कार्ड खरोखर उपयुक्त ठरते. तुमचा आभा आयडी तुमच्या हेल्थ इन्शुरन्स पॉलिसीशी लिंक केल्यास, हॉस्पिटल आणि इन्शुरन्स कंपनीला (तुमच्या संमतीने) आवश्यक मेडिकल माहिती पटकन मिळू शकतात. यामुळे दाव्यांच्या मंजुरीला गती मिळते, कागदपत्रांचा गोंधळ कमी होतो आणि कागदांच्या कमतरतेमुळे तुमच्या उपचारांना विलंब होत नाही याची खात्री होते.

निष्कर्ष

आजच्या काळात पैसे आणि महत्त्वाची कागदपत्रे सुद्धा डिजिटल झाली आहेत, मग साधे मेडिकल रेकॉर्ड्स कागदात का ठेवायचे? आभा कार्ड ही भारत सरकारची एक चांगली पुढाकार आहे. यामध्ये तुमचे लॅब रिपोर्ट्स, प्रिस्क्रिप्शन आणि डिस्चार्ज सारांश एकाच डिजिटल ठिकाणी सुरक्षित ठेवता येतात. आपत्कालीन परिस्थितीत, तुमचा मागील आरोग्य इतिहास तुमच्या संमतीने पाहता येतो, ज्यामुळे डॉक्टरांना तुमचा जलद आणि अधिक अचूक उपचार करण्यास मदत होते. हे अनिवार्य नाही, परंतु ते अत्यंत सोयीस्कर आणि पूर्णपणे मोफत आहे. आभा कार्ड सुरक्षित आहे. तुमची हेल्थ माहिती सुरक्षित ठेवण्यासाठी मजबूत डिजिटल सुरक्षा वापरली जाते. तसेच ही प्रणाली तुमच्या परवानगीवर चालते, म्हणजे तुमची मंजुरी नसताना कोणीही तुमचा डेटा पाहू शकत नाही. तुम्हाला हवे असल्यास तुम्ही तुमचा आभा आयडी कायमचा हटवू शकता आणि सिस्टममधून तुमचा डेटा काढून टाकू शकता.